Ergenlerin ebeveynleri ile bilgi paylaşma davranışları (TÜBİTAK Proje #115K324)

Tübitak tarafından desteklenen bu projenin amacı, ergenlerin anne ve babaları ile kişisel hayatlarına ilişkin bilgi paylaşma ve onlardan bilgi (sır) saklama davranışlarının aileye ve bireye ilişkin bazı belirleyicilerini, bilgi paylaşma ve saklama davranışının sonuçlarını ve örüntülerini (örn. hangi konular hangi nedenlerle paylaşılıyor ve saklanıyor)  kesitsel ve boylamsal olarak incelemektir.  Proje, bilgi paylaşma ve saklama davranışlarını, kendini belirleme kuramı ile gelişimsel aşama- sosyal çevre uyumu kuramını temel alarak incelemeyi amaçlamaktadır. Kendini belirleme kuramına göre, insanın özerklik, yakınlık ve yeterlilik olmak üzere üç temel psikolojik ihtiyacı vardır. Sağlıklı psikolojik yaşantı için, her yaş döneminde, özellikle de fiziksel, bilişsel ve sosyo-duygusal alanında hızlı bir değişimin yaşandığı ergenlik döneminde bu ihtiyaçların karşılanması önem taşımaktadır. Gelişimsel aşama - sosyal çevre uyumu kuramına göre ise, ergenin içinde bulunduğu sosyal çevrenin bu ihtiyaçların karşılanması yönünde sunduğu olanaklar ile ergenin psikolojik ihtiyaçları arasında bir uyumsuzluk varsa, bu durum olumsuz bazı psikolojik sonuçlar ile ilişkili olacaktır. Bu araştırmanın birincil amacı, bu iki kuram çerçevesinde, ergenin hem anne hem de babası ile ilişkisinde bilgi paylaşma ve sır saklama davranışları ile temel psikolojik ihtiyaçların karşılanma düzeyi ve olumlu gelişim arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışmada olumlu gelişim göstergeleri olarak incelenecek olan değişkenler ergenin dört yaşam alanındaki doyumu (aile, arkadaşlar, okul ve benlik), kaygı düzeyi, anne ve baba ile çatışma çözme stratejileri ve problem çözme becerisine olan güveni içermektedir. Bu araştırmanın ikincil amacı, temel psikolojik ihtiyaçlar, bilgi paylaşma ve saklama ile olumlu gelişim değişkenlerinin ergenin etik dünya görüşüne göre nasıl bir ilişki içinde olacağını incelemektir. Üç etik kuramı, özerklik, topluluk ve din odaklı dünya algısının özellikle ahlaki akıl yürütmede ve sosyal ilişkilerin düzenlenmesinde referans çerçevesi olarak işlev göreceğini iddia eder. Projede ergenin etik dünya görüşünün temel psikolojik ihtiyaçlar, bilgi paylaşma ve saklama ile olumlu gelişim değişkenlerinin ilişkisindeki düzenleyici rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. 
Bu araştırmanın ergenin anne ve babası ile bilgi paylaşma ve saklama davranışının neden ve sonuçlarına ilişkin veriler sunarak olumlu ergen gelişiminin dinamiklerine ilişkin bir örüntü ortaya koyması beklenmektedir. Bu sonuçların hem akademisyenler hem de ebeveynler ve ergenlerle çalışan profesyonellerle paylaşılması, konuya ilişkin eğitim programları ve seminerler düzenlenerek olumlu ergen gelişimine katkıda bulunulması hedeflenmektedir.

Kültürlerarası Perspektiften Pozitif Genç Gelişimi: Bireysel ve Çevresel Gelişimsel Olanaklar ve Pozitif Gelişim

Bu araştırmanın genel amacı, ergenlik ve yetişkinliğin başındaki bireylerin sahip oldukları kişisel ve bağlamsal (aile, okul ortamı, arkadaşlıklar) olanaklar ile gençlerin yaşantısındaki pozitif ve negatif psikolojik sonuçlar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu sayede etkili gençlik programları oluşturmak için kullanılacak olan gerekli bilgiler edinilmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışma paralel olarak 20 ülkede yürütülen bir kültürlerarası çalışmanın Türkiye ayağını oluşturmaktadır. Bu çalışmada Pozitif Genç Gelişimi (PGG) yaklaşımı benimsenmektedir. PGG perspektifindeki 5 olumlu psikolojik çıktı Lerner (2007) tarafından geliştirilmiştir: Yeterlilik (akademik, sosyal ve mesleki becerilerde); Güven (yeterlik ve gelecek duygusu, pozitif kimlik, öz-saygı ve öz-yeterlilik); Karakter (dürüstlük, ahlaki sorumluluk, kişisel değerler, kişiler arası değerler ve beceriler, toplumsal ve kültürel değerlere saygı); Bağlılık (toplum, arkadaşlar, aile ve okulla sağlıklı bir ilişkisi olmak); ve İhtimam (empati ve iyi niyet göstermek). Bu araştırmada pozitif gelişimin 5 olumlu çıktısı ile bunların gelişimsel olanaklarla olan bağıntısı incelenmektedir.

Türkçe